Na Wileńszczyźnie tak jest określany ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych.
Archiwum kategorii: Słowa
Rojsto, rojsta, rojst
Podmokłe miejsce, zarośnięte krzewami, chwastami.
Słowo słyszane w okolicach miejscowości rejonu wileńskiego m.in. w Duksztach i Suderwie.
Brzemia
Dłoń jako narzędzie do chwytania, trzymania czegoś. Pojemność garści: tyle, ile mieści się w garści. Nieduża liczba czegoś lub kogoś.
Jak również na Wileńszczyźnie może oznaczać naręcze. Np. przynieść brzemia drzewa do pieca.
Lufcik
Na Wileńszczyźnie oznacza niedużą otwieralną część okna.
Lucht
Na Wileńszczyźnie oznacza strych domu, budynku… Na luchcie przechowywano np.: nieużywane rzeczy, ale również cebulę, czosnek, jak też wędliny (kumpiaki, słoninę, kiełbasy, polędwice…).
Wiązać (na prądkach)
Np: wiązać prądkami (na prądkach) oznacza robić na drutach.
Prądki
Używany na całym terenie Wileńszczyzny
Rechwa
Słowo najczęściej słyszane w okolicach Dukszt, Suderwy w rejonie wileńskim.
Japka, japki
Słowa używane na terenie Wileńszczyzny.
Szkarpetki, szkarpetka
Słowa używane na terenie Wileńszczyzny.
Dziciuk
Inaczej – latorośl, maluch, pociecha, bobas, dzidziuś, maluch, członek rodu.
Słowo używane na Wileńszczyźnie m.in. w rejonie wileńskim, rejonie solecznickim, rejonie trockim.
Parzonka, parzanica
Gotowane ziemniaki w saganie, a później siekane siekaczem (specjalne urządzenie wykonane z kija, a na nim zamocowanego metalowego skręconego w postaci litery „S” małego wężyka noża) i podawane dla trzody chlewnej. Może to być również gotowana trawa z otrębami.
Słowo używane w gospodarstwach rolnych Dukszt, Suderwy, Mejszagoły, Turgiel i in.
Siekacz do parzonki
Oznacza urządzenie, sprzęt rolny stosowany do siekania ziemniaków (parzonki) w większej ilości dla trzody chlewnej, kur, krów. Wykonany jest z kija i na nim zamocowanego metalowego, skręconego w postaci litery „S” małego wężyka, szerokiego noża.
Słowo używane w gospodarstwach rolnych Wileńszczyzny – m.in. Dukszt, Suderwy, Mejszagoły, Turgiel, Podbrzezia.
Głum, głumek
Na Wileńszczyźnie pogardliwie: głupiec, bałwan.
Opatrywka, oglądka
Doglądanie zwierząt domowych, żywienie bydła mlecznego, trzody chlewnej, kur, dojenie krów.
Słowa używane w okolicach Dukszt, Suderwy, Mejszagoły. Najczęściej spotykane we wsiach Pawżole, Niedźwiedziszki, Pikuciszki, Brynkiszki, Gienie.
Trapka
Na Wileńszczyźnie oznacza szmatę wykonaną z używanej odzieży – służy do wycierania podłóg i in.
Tego słowa dotychczas używa się m.in. we wsi Pawżole, Niedźwiedziszki, Pikuciszki (rejon wileński).
Łachman, łachmany
Na Wileńszczyźnie oznacza stare, nędzne, podarte, brudne, mocno znoszone ubranie.
Tych słów używa się dotychczas między innymi we wsi Pawżole, Niedźwiedziszki, Gienie w gminie Dukszty.
Odumaczka, odymaczka, adomaczka
Na Wileńszczyźnie – kawał tkaniny, zwykle zniszczonej, podartej, a także zniszczona odzież. Szmaty wykorzystywane są w życiu codziennym. Najczęściej używana jako ścierka do saganów i garów przy piecu (często odymiona i przypalona).
Jeżeli
Wyraża warunek, kondycję. Używa się niekiedy błędnie zamiast „czy”.
Jodłowiec
Jodłowiec na Wileńszczyźnie oznacza – jałowiec (łac. Janiperus) -roślinę iglastą z rodziny cyprysowatych.
Gałązki jodłowca są nieodłącznym elementem palmy (wierzby) wielkanocnej niesionej w Niedzielę Palmową. Symbolizują ciernie z korony Jezusa – znak cierpienia i męki Chrystusowej.