Archiwum kategorii: O

Opatrywka, oglądka

Doglądanie zwierząt domowych, żywienie bydła mlecznego, trzody chlewnej, kur, dojenie krów.

Słowa używane w okolicach Dukszt, Suderwy, Mejszagoły. Najczęściej spotykane we wsiach Pawżole, Niedźwiedziszki, Pikuciszki, Brynkiszki, Gienie.

Ksiądz Prałat Józef Obrembski (1906-2011)

Józef Obrembski pochodził z ziemi łomżyńskiej, był synem Anny z rodziny Kołaczkowskich i
Justyna Wincentego. Do Wilna przybył w roku 1925 na studia w seminarium duchownym. Kształcił się na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Stefana Batorego. Po otrzymaniu święceń kapłańskich w 1932 r. rozpoczął pracę duszpasterską jako wikariusz w Turgielach, 40 km od Wilna. Od 1950 r. pełnił obowiązki proboszcza w Mejszagole, gdzie mieszkał do śmierci.

Wychował niejedno pokolenie Polaków-katolików. W czasach sowieckich organizował opiekę nad wypędzonymi księżmi, ukrywał ich, prowadził katechezę wśród dzieci, jeździł po kolędzie, udzielał sakramentów świętych – również potajemnie, odwiedzał chorych. Schronienie u księdza znajdowali też żebracy i samotni. Nie uniknął te przesłuchań przez funkcjonariuszy sowieckiej służby bezpieczeństwa.

Za wieloletnie zasługi w krzewieniu wiary i polskości ksiądz Obrembski został m.in. wyróżniony medalem Zasłużony dla Kultury Polskiej i Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, który w 1994 r. wręczył mu prezydent Lech Wałęsa. W lutym 2011 roku podczas wizyty na Litwie prezydent Bronisław Komorowski osobiście uhonorował duchownego Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi RP. Tytuł Honorowego Obywatela Rejonu Wileńskiego nadały mu władze regionu wileńskiego, a w 2008 z rąk ambasadora Janusza Skolimowskiego otrzymał pierwszą na Litwie Kartę Polaka.

Ksiądz prałat Józef Obrembski zmarł w wieku 105 lat. Został pochowany przy kościele Najświętszej Marii Panny w Mejszagole (rejon wileński). Na grobie księdza poświęcono pomnik nagrobny. Fundatorem tego pomnika jest m.in. urząd miasta Wysokie Mazowieckie z inicjatywy burmistrza Mirosława Siekierka.

Ksiądz był bardzo szanowaną osobą. Księdza prałata żegnali m.in. nuncjusz apostolski na kraje bałtyckie Luigi Bonazzi, metropolita mińsko-mohylewski ksiądz arcybiskup Tadeusz Kondrusiewicz, biskup Juozas Tunaitis, księża z Polski i Wileńszczyzny, europosłowie Waldemar Tomaszewski i Janusz Wojciechowski, senator Łukasz Abgarowicz, posłowie Adam Lipski i Jacek Kurski, prezes Stowarzyszenia Wspólnota Polska Longin Komołowski, ambasador Polski na Litwie Janusz Skolimowski, delegacje samorządów Wileńszczyzny, Siedlec, Olsztynka, Wysokie Mazowieckie, Ostrowi Mazowieckiej – miejscowości, w której ksiądz Obrembski ukończył gimnazjum.

„Kapłan bliski mojemu sercu i sercom wszystkich Polaków na Wileńszczyźnie” – napisał w kondolencjach prezydent Bronisław Komorowski. „Wielki Polak, Patriota i Kapłan” – napisał marszałek Senatu Bagdan Borusewicz. „Miałem szczęście poznać Jego ducha pełnego miłości do Kościoła i do ludzi” – napisał Józef kardynał Glemp, prymas senior.

Obecnie dom Obrembskiego – zwykła, stara, skromna wiejska chata – jest przygotowywany do renowacji. Zgodnie z życzeniem prałata będzie tu muzeum księży Wileńszczyzny. W jednym z pokoi zostaną też zaprezentowane rzeczy osobiste Obrembskiego, jego odznaczenia, książki, obrazy.

Polska szkoła w Mejszagole nosi imię księdza. Postaci Obrembskiego poświęconych zostało kilka książek wydanych na Litwie, m.in. „Żywot jak słońce” autorstwa Jana Sienkiewicza i „Józef Obrembski – kapłan według Serca Bożego”, która zawiera wspomnienia księży Wileńszczyzny o duchownym.

Ostra Brama

Ostra Brama jest jednym z najważniejszych symboli Wilna. Według przywileju króla Aleksandra Jagiellończyka na przełomie XV i XVI wieków dokoła Wilna wzniesiono mury obronne, w których było 5 wjazdowych bram. Ostra Brama stanowi jeden z najcenniejszych zabytków Wilna jako pozostałość murów obronnych. Początkowo ta brama nosiła nazwę Miednickiej, ponieważ prowadziła w kierunku Miednik Królewskich. W 1648 roku została zaznaczona na planie miejskich fortyfikacji jako Ostra Brama, jako że znajdowała się w dzielnicy miasta zwanym Ostrym Końcem. Niestety, do dnia dzisiejszego praktycznie ani mury, ani bramy się nie zachowały – za wyjątkiem Ostrej Bramy, ponieważ w wieku XVII karmelici od wewnętrznej strony, tzn. od strony miasta, wybudowali kaplicę, w której umieścili obraz z wizerunkiem Madonny. Dzięki słynnemu łaskami wizerunkowi Matki Bożej, Ostrą Bramę zachowano w czasie burzenia murów obronnych i bram wileńskich w latach 1799-1805.

Obraz Matki Bożej Miłosierdzia z Ostrej Bramy od połowy XVII wieku uchodzi za cudowny – do roku 1761 odnotowano tu aż 17 cudów – i obecnie jest znany wśród katolików na całym świecie. Cudowność obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej została oficjalnie uznana przez władze kościelne, gdy papież Klemens XIV w bulli „Ad perpetuam rei memoriam” z 5 kwietnia 1773 r. udzielił odpustu wszystkim, którzy zwracali się tu ze swoimi prośbami do Matki Bożej. W tym też roku papież Klemens X nadał kaplicy miano publicznej i ustanowił przy niej Bractwo Opieki NMP. Odtąd zaczęły się odbywać Opieki Matki Bożej – dziękczynne nabożeństwa do Matki Miłosierdzia i przetrwały do dziś. Obecnie ściany kaplicy są wyłożone wieloma wotami – złotymi lub złoconymi, srebrnymi, rozmaitej formy i kształtu, często z pięknymi napisami. Zostały one złożone jako wyraz wdzięczności za łaski doznane i ubłagane na tym miejscu za pośrednictwem Najświętszej Maryi Panny. Kopie Obrazu znajdują się w świątyniach krajów sąsiedzkich i nie tylko. W roku 1647 Akademia Wileńska obrała Matkę Boską Ostrobramską na swoją patronkę. W lipcu 1927 roku obraz koronowano koronami papieskimi.

Podczas pielgrzymki na Litwę 4 września 1993 r. w sanktuarium Matki Bożej Miłosierdzia modlił się papież Jan Paweł II – odprawił tu nabożeństwo różańcowe i zostawił Maryi złoty różaniec oraz piuskę (można je obejrzeć w zakrystii kaplicy). Pobyt Ojca Świętego upamiętnia tablica pamiątkowa umieszczona na Ostrej Bramie.

22 września 2018 r. Kaplicę Ostrobramską odwiedził również papież Franciszek, który przybył na 4-dniową pielgrzymkę do krajów bałtyckich.