Archiwum kategorii: G

Gmina Czarny Bór (Juodšilių seniūnija)

Osiedle Czarny Bór powstało podczas I wojny światowej jako stacja kolejowa zbudowana przez Niemców dla wywózki drewna. W 20 latach miejsce te upodobała wileńska inteligencja, wtedy tereny przybrały nazwę Czarny Bór (Juodšiliai). Dzięki pomocy państwa polskiego w 2000 roku szkoła polska została odnowiona (drugie piętro). Szkoła przybrała imię św. Urszuli Ledóchowskiej w 2003 roku. Przy Domu Kultury działa zespół „Borowianka”. W 1998 roku młodsza latorośl zespołu „Boróweczka” została laureatem przeglądu zespołów w Białymstoku.

Gmina Bujwidzie (Buivydžių seniūnija)

W 1620 roku zbudowano tu dwór, który spalono podczas najazdu moskiewskiego 40 lat później. Od 1782 roku Bujwidzie stały się własnością marszałka wileńskiego Mikołaja Radziszewskiego, który zafundował drewniany kościół św. Jerzego. Z powodu udziału w Powstaniu Listopadowym wieś znacznie ucierpiała. W czasie II wojny światowej okoliczne lasy służyły schroniskiem dla Armii Krajowej.

Gmina Bezdany (Bezdonių seniūnija)

Centrum gminy swój rozwój zawdzięcza akurat kolei. Stacja kolejowa w Bezdanach (Bezdonys) słynie z bardzo ważnego wydarzenia historycznego: we wrześniu 1908 roku stacja została wybrana miejscem akcji Organizacji Bojowej PPS na carski pociąg z pieniędzmi. Akcja była zaplanowana i dowodzona osobiście przez Józefa Piłsudskiego.

Tuż przy stacji kolejowej w Bezdanach mieści się kościołek Matki Bożej Ostrobramskiej, w którego poświęceniu w 1937 roku brał udział prezydent Polski Ignacy Mościcki.

Gmina Ławaryszki (Lavoriškių seniūnija)

Ośrodek gminy jest oddalony od Wilna o 24 km. Zdaniem naukowców, w miejscowościach tej gminy – jako jedynej na Litwie – rudę żelaza wydobywano od początku n.e. aż do XVIII w. Miejsce to jest chronione jako historyczne.

W Ławaryszkach znajduje się kościół św. Jana Chrzciciela z początku XIX wieku, budynek starostwa, szkoła średnia z 1937 roku.

Większą część obszaru gminy zajmujś lasy, które są słynnym miejscem polowań. Obok miejscowości Mościszki (Mostiškės) znajdują się trzy z czterech znajdujących się na terenie gminy jeziora.

Gmina Miedniki (Medininkų seniūnija)

Gmina Miedniki mieści się przy granicy Litwa-Białoruś. Jest jedną z gmin zabytkowych. Przed wiekami stał tu zamek warowny. Mieszkały i gościły tu osoby koronowane. Mieszkał tu między innymi św. Kazimierz, patron Polski i Litwy wraz z Janem Długoszem. W 1402 roku zamek został spalony. Na dzień dzisiejszy są tam tylko ruiny zamku. W 1944 roku NKWD wzięło tu do niewoli około 6 tysięcy żołnierzy Armii Krajowej. Na miejscowym cmentarzu znajduje się grób Nieznanego Żołnierza Polskiego, a w 2001 roku ustawiono tu Krzyż Katyński.

Na zachodzie od niegdyś królewskiej wsi Miedniki znajduje się góra Józefowa – największe wzniesienie nad poziomem morza na Litwie (292 m).

Patronem miejscowego kościoła jest św. Kazimierz (kościół pw. Trójcy Świętej i św. Kazimierza).

Gmina liczy 39 wsi, w których mieszka ponad 1500 osób, w 85 procentach Polaków. Prawie połowa wszystkich mieszkańców to emeryci. W Miednikach jest szkoła średnia, która jest jedną z najtarszych na Wileńszczyźnie. W szkole znajduje się muzeum Józefa Łukaszewicza – rewolucjonisty i uczonego pochodzącego z tej gminy.

W osiedlu działa zespół „Przepióreczka”.

Wiejska gmina Niemenczyn

Wiejska gmina Niemenczyn ze wszystkich stron otacza jedyne w rejonie wileńskim miasto – Niemenczyn, chociaż urząd gminy znajduje się w samym centrum miasta. Teren gminy rozciąga się trzydziestokilometrowym zygzakiem. Zygzak ciągnie się od Podbrodzia do Podbrzezia i jest dość gęsto zaludniony. W 114 wsiach znajdujących się na terenie mieszka ponad 4 tys. ludzi. Gmina w 48 % pokryta lasami (w większości sosnowymi). Posiada ona również 5 polodowcowych jezior, między innymi Giela, która przecięta jest wstęgą Wilii oraz kilkoma małymi rzeczkami.
Na terenie gminy znajdują się również zabytki historyczne: na przykład, Czerwony Dwór Parczewskich, kościół św. Antoniego z Padwy. Obok wsi Purnuszki znajduje się Centrum Europy.

Gmina Sużany (Sužionių seniūnija)

Gmina Sużany jest jedną z najbardziej oddalonych od Wilna, aż o 40 kilometrów. Graniczy z rejonem święciańskim oraz malackim. Obszar gminy wynosi 15000 hektarów, jest zaludniony 2500 mieszkańcami ( w tym 80 % Polaków). 92 wsie, większe to Werusowo, Skirlany, Gryciuny. Przez teren płyną 4 rzeki, na terenie mieści się najdłuższe na Litwie jezioro – Oświe (Asveja), ciągnące się pasmem w 30 kilometrów.
W gminie działa zespół ludowy „Sużanianka”.

Jak i inne gminy w rejonie – gmina Sużany jest bogata swoją historią. Niegdyś właścicielami Sużan i ich okolic było kilka pokoleń Tyszkiewiczów, na terenie jest pałac Tyszkiewiczów. W końcu XVIII wieku w Sużanach został zbudowany kościół św. Feliksa Walezjusza, który do dziś zachował się bez zmian. W gminie sużańskiej narodził się pierwszy Polak XXI stulecia na Litwie.

W Sużańskim Ośrodku Kultury działa filia Muzeum Etnograficznego Wileńszczyzny. Na terenie gminy Sużany są cztery szkoły (między nimi jedna polsko-rosyjska szkoła średnia) przedszkole, Dom Kultury, biblioteki, sklepy.

 

Góra Trzykrzyska (Góra Trzech Krzyży)

Jak podaje legenda, Góra Trzech Krzyży jest miejscem męczeńskiej śmierci siedmiu franciszkańskich misjonarzy w 1345 r. Przez pięć wieków krzyże odnawiano i stawano nowe, ponieważ drewno szybko się niszczy. Więc gdy w 1869 r. po raz kolejny krzyże runęły, władze cesarskie nie pozwoliły ich odbudować. Dopiero w czasie I wojny światowej na ich miejsce stanęły betonowe, białe, zaprojektowane przez polskiego architekta rzeźbiarza Antoniego Wiwulskiego (1916 r.). Jednak z rozkazu władz sowieckich w 1950 roku wysadzono je w powietrze, a ich szczątki zakopano u podnóża Góry. Na swoje miejsce Trzy Krzyże wróciły dopiero w 1989 r. – w okresie niepodległościowego zrywu narodu litewskiego, a obok nich złożono wydobyte z ziemi szczątki krzyży Wiwulskiego.

Warto zaznaczyć, że z Góry Trzykrzyskiej roztacza się wspaniała panorama Starówki Wileńskiej – jest ona jedną z największych w Europie Wschodniej. W 1994 r. Starówka Wileńska została wciągnięta przez UNESCO do rejestru miast zabytków.