Archiwum autora: Jolanta Biedulska

Zespół „Turgielanka”

Zespół „Turgielanka” powstał w 1991 roku w malowniczej miejscowości Turgiele (Turgeliai) tuż nieopodal Wilna, w rejonie Solecznickim (Šalčininkų rajonas). Zbieranie folkloru charakterystycznego dla danej miejscowości zainicjował Ksiądz Józef Aszkiełowicz. Do zespołu dołączyli ludzie pragnący ocalić od zapomnienia swoje dziedzictwo kulturowe. Wielkie pragnienie zachować piosenki regionalne i donieść je do innych jest widoczne na występach i próbach zespołu, który wielokrotnie dzielił się swoim majątkiem kulturowym z mieszkańcami nie tylko własnego kraju (Solecznik (Šalčininkai), Ejszyszek (Eišiškės), Turgiel (Turgeliai), Jaszun (Jašiūnai), Kamionki (Akmenynė), Taboryszek (Tabariškės), Wilna (Vilnius), Kowna (Kaunas), ale też z mieszkańcami Polski, Białorusi. Zespół stara się też odtwarzać tradycje świąt ludowych, np. Świętowanie Dożynek albo Wielkanocy. Młodzież i ludzie starsi należący do zespołu wykonują przeważnie piosenki ludowe: polskie, litewskie, białoruskie. Przeważają tu takie instrumenty muzyczne: akordeon, mandolina, łyżki, brzęczałka.
Zespół gościł między innymi w takich miejscowościach krajów sąsiednich: Inowrocław, Tułowice, Ostrowiec, Śląsk, Bydgoszcz, Toruń, Ciechocinek, Onżadowa, Węgorzewo, Białośliw, Gdańsk, Sopot, Gniezno, Mrągowo, Suwałki, Kraków, Zakrzewo i innych.

Rzeczpospolita Pawłowska (Paulavos respublika, Pavlovo respublika)

Ksiądz nabył wieś w 1767 roku. Dwa lata później pańszczyznę ksiądz Brzostowski zastąpił oczynszowaniem oraz nadał chłopom wolność osobistą. Chłopi utworzyli samorząd. Dnia 4 kwietnia 1791 została uchwalona konstytucja Rzeczpospolitej Pawłowskiej. Rzeczpospolita miała również własną jednostkę pieniężną, szkołę, skarb oraz herb.

Utworzona była na terenie wsi Pawłowo (Pavlavas), koło Wilna. Obejrzeć pozostałości (ruiny) tej Republiki samorządowej można jadąc drogą Turgiele (Turgeliai) – Jaszuny (Jašiūnai).

Gmina Podbrzezie (Paberžės seniūnija)

Tereny gminy w różnych okresach miały różnych właścicieli. W XVII wieku prawie przez 200 lat tereny należały do Jeleńskich. W dawnym pałacu nad jeziorem obecnie jest ośrodek kultury, filia Muzeum Etnograficznego oraz szkoła.

Ośrodek gminy – Podbrzezie – jest cichym wiejskim osiedlem.

Każdego roku, 20 czerwca, na terenie gminy odbywają się uroczystości żałobne upamiętniające rocznicę mordu 39 mieszkańców Glinciszek (Glitiškės) narodowości polskiej, zamordowanych przez litewskich policjantów kolaborujących z hitlerowcami 20 czerwca 1944 roku.

Rejon Solecznicki (Šalčininkų rajonas)

Centrum rejonu – Soleczniki (Šalčininkai), drugie według wielkości miasteczko – to Ejszyszki (Eišiškės). W rejonie płynie rzeka Merecza (Merkys) – ósma według długości rzeka na Litwie. Około 40% powierzchni rejonu tworzą lasy, rejon jest jednym z przodujących według ilości lasów.

Rejon jest miejscem uprawiania roli, rolnictwo jest tu bardzo popularne. Najpopularniejsze – hodowla zwierząt. W rejonie żyło i żyje wielu znanych w całej Litwie znanych ludzi, między innymi Anna Krepsztul.

Wielką cenność kulturową stanowią kościoły rejonu: kościoły w Turgielach (Turgeliai), Tabaryszkach (Tabariškės), Jaszunach (Jašiūnai), Butrymańcach (Butrimonys), Dziewieniszkach (Deveniškės), Ejszyszkach (Eišiškės), Koleśnikach (Kalesnikai) i inne. W spisie zabytkowych budynków państwa litewskiego są takie budynki rejonu: kościół w Tabaryszkach, były budynek zakonu w Norwieliszkach (Norveliškės), kaplica Pawłowa (Pavlovas) i inne. Między zabytkami urbanistycznymi Litwy są między innymi dwie miejscowości rejonu: Dziewieniszki oraz Ejszyszki.

Gminy rejonu:

Gmina Biała Waka (Baltosios Vokės seniūnija)
Gmina Butrymańce (Butrimonių seniūnija)
Gmina Dajnowa (Dainavos seniūnija)
Gmina Dziewieniszki (Dieveniškių seniūnija)
Gmina Gierwiszki (Gerviškių seniūnija)
Gmina Jaszuny (Jašiūnų seniūnija)
Gmina Kamionka (Akmenynės seniūnija)
Gmina Koleśniki (Kalesninkų seniūnija)
Gmina Paszki (Poškonių seniūnija)
Gmina Ejszyszki (Eišiškių seniūnija)
Gmina Podborze (Pabarės seniūnija)
Gmina Soleczniki (Šalčininkų seniūnija)
Gmina Turgiele (Turgelių seniūnija)

Rudomino (Rudamina)

Większość ludności miasteczka znajduje pracę w miejscowym zakładzie drobiarskim, dobre połączenie ze stolicą tworzy możliwość znalezienia pracy w mieście. W ostatnich latach Rudomino stało się bardzo popularne z powodu rynku rolniczego. Zjeżdżają się tu ludzie z różnych zakątków państwa. Centrum osiedla stanowi rondo z krzyżem po środku. Dookoła są najważniejsze urzędy.

Gmina Rukojnie (Rukainių seniūnija)

Jest tu wiele miejsc zabytkowych – Borejkowszczyzna z domem – muzeum poety Ludwika Kondratowicza – Władysława Syrokomli. W roku 2000 rada parafialna postanowiła uczcić jubileusz chrześcijaństwa ustawiając figurę Pana Jezusa na centralnym placu w Rukojniach.

 

Gmina Niemież (Nemėžio seniūnija)

W XIV wieku było tu osiedle Tatarów sprowadzonych przez księcia Witolda. O ich obecności w Niemieżu świadczy meczet z początku XX wieku. Na początku XIX wieku Niemież był miejscem majówek filomatów i filaretów. W połowie XIX wieku osada została majątkiem rodu Tyszkiewiczów, po których pozostał pałac, stajnia, spichlerz i resztki parku.

Gmina Rzesza (Riešės seniūnija)

Historycznie podczas ostatniej wojny Rzesza została niemal całkowicie spalona przez hitlerowców i znacznie się rozbudowała już w latach 60. Na terenie gminy nie brakuje zabytkowych miejscowości, na przykład, wieś Pikieliszki (Pikeliškės), gdzie znajduje się zabytkowy dworek, który był posiadłością Marszałka Józefa Piłsudskiego i jego małżonki. Teraz dworek jest posiadłością samorządu i mieści się w nim biblioteka.

Innym obiektem zabytkowym jest Czerwony Dwór – była posiadłość rodziny Sienkiewiczów.

Gmina Mejszagoła (Maišiagalos seniūnija)

Już w XIV wieku było tu miasteczko, w 1387 roku zbudowano kościół. Za czasów panowania Zygmunta Starego Mejszagołą zarządzała królowa Bona. W XVII wieku miejscowe dobra należały do Sapiehów, potem do Tyzenhauzów, jeszcze później do Houwaltów. Pamiątka o ostatnich właścicielach – pałacyk klasycystyczny i park z początku XIX wieku.

Na dzień dzisiejszy gmina szczyci się jedną z najstarszych szkół w rejonie, liczącą około 232 lat.

Do 2011 roku w Mejszagole żył prałat Józef Obrembski. Władze rejonu nadały mu tytuł Honorowego Obywatela Rejonu Wileńskiego. Zmarł 7 czerwca 2011 roku w Mejszagole.